dodał/a: Elżbieta Szymańska dnia: 07.07.2017 r. o godzinie: 06:28
0

Jest wiele metod na windykację swoich długów. Jedną z nich (aczkolwiek zazwyczaj stosowana przez wierzycieli w ostateczności) jest wystąpienie przeciwko dłużnikowi na drogę sądową. Zanim jednak zdecydujemy się na wniesienie pozwu przeciwko naszemu dłużnikowi, warto upewnić się, czy nasze roszczenie nie uległo przedawnieniu. Jest to o tyle istotne, że po upływie terminu przedawnienia nasz dłużnik będzie mógł się uchylić od zaspokojenia roszczenia powołując się właśnie na jego przedawnienie. Ponieważ z wniesieniem pozwu do sądu zawsze wiążą się koszty, które musi co do zasady ponieść na wstępie osoba wnosząca pozew, w związku z tym, przed ich poniesieniem warto upewnić się, że dłużnik nie będzie mógł skutecznie się uchylić od zapłaty i narazić nas na zbędne koszty sądowe, których nikt nam nie zwróci.

OD KIEDY BIEGNIE TERMIN PRZEDAWNIENIA

Aby wiedzieć, od kiedy zacząć liczyć bieg terminu przedawnienia, musimy znać termin tzw. wymagalności roszczenia. Pod tym określeniem kryje się pierwszy dzień, w którym sąd mógłby nakazać dłużnikowi spełnienie świadczenia.

Przykład 1: Wystawiliśmy naszemu kontrahentowi fakturę z terminem płatności do 10 maja 2017 r. Świadczenie stało się wymagalne 11 maja 2017 r. i od tego dnia biegnie termin przedawnienia.

Przykład 2: Sprzedaliśmy samochód. Umówiliśmy się z kupującym, że ten całą cenę zapłaci do 1 czerwca 2017 r. Datą wymagalności będzie 2 czerwca 2017 r.

Co istotne, stan wymagalności roszczenia nie zależy od wiedzy wierzyciela o istnieniu tego roszczenia, co oznacza, że okres przedawnienia może ubiec, zanim wierzyciel dowie się o możliwości dochodzenia roszczenia.

TERMINY PRZEDAWNIENIA

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi 10 lat. Dla roszczeń o świadczenia okresowe (np. wynikające z zapłaty czynszu najmu, czy abonamentu za telefon) oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 3 lata. Jak widać ustawodawca dla przedsiębiorców przewidział krótszy termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą, stąd szczególnie muszą oni uważać na to, aby ich roszczenia się nie przedawniły.

Jak to zwykle w prawie bywa od powyższych terminów przedawnienia istnieją liczne wyjątki. Dla przykładu można wymienić:

  • roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, roszczenia rzemieślników z takiego tytułu oraz roszczenia prowadzących gospodarstwa rolne z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych – 2 lata,

  • roszczenia z tytułu umowy przewozu – 1 rok,

  • roszczenia z tytułu czynów niedozwolonych – 3 lata od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie, nie później niż 10 lat od popełnienia czynu); roszczenia z tytułu czynów niedozwolonych będących przestępstwami – 20 lat.

Prawo przewiduje także sytuacje, w których termin przedawnienia się nie rozpoczyna, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Dotyczy to m.in. roszczeń:

  • które przysługują dzieciom przeciwko rodzicom - przez czas trwania władzy rodzicielskiej;

  • co do roszczeń, które przysługują jednemu z małżonków przeciwko drugiemu - przez czas trwania małżeństwa.

PRZERWANIE BIEGU PRZEDAWNIENIA

Bieg przedawnienia może zostać przerwany. Po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo.

Przerwanie biegu przedawnienia powoduje m.in.:

  1. wniesienie pozwu do sądu (zarówno powszechnego, jak i polubownego),

  2. wszczęcie postępowania pojednawczego (tzw. zawezwanie do próby ugodowej)

  3. złożenie wniosku do komornika o wszczęcie egzekucji,

  4. uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje,

  5. wszczęcie mediacji.

Najtańszym sposobem na przerwanie biegu przedawnieniu jest wszczęcie postepowania pojednawczego (zawezwanie do próby ugodowej). Ma on najczęściej zastosowanie, gdy zjawia się do mnie klient w dniu przedawnienia roszczenia, kiedy nie ma czasu na sporządzenie pozwu do sądu, a trzeba koniecznie przerwać bieg przedawnienia. Zaletą postępowania pojednawczego jest niska opłata sądowa – dla roszczeń do 10.000 zł opłata sądowa wynosi 40 zł, dla roszczeń powyżej 10.000 zł opłata sądowa wynosi 300 zł.

Prawomocne orzeczenie sądu powszechnego albo polubownego oraz zawarta przed sądem lub mediatorem ugoda wydłużają okres przedawnienia roszczenia. Przez czas trwania postępowania sądowego przedawnienie nie biegnie. Jeśli będziemy dysponowali prawomocnym orzeczeniem sądu nakazującym dłużnikowi zapłatę, to termin przedawnienia będzie wynosił 10 lat licząc od daty prawomocności orzeczenia.

Przykład: Wyrok nakazujący dłużnikowi zapłatę zaległy, kilkumiesięczny czynsz najmu (tj. roszczenie okresowe, które ma 3-letni termin przedawnienia) uprawomocnił się 3 czerwca 2017 r. Aby nie narazić się na zarzut przedawnienia podniesiony przez dłużnika (jeśli ten rzecz jasna nie wykona dobrowolnie wyroku) należy wszcząć egzekucję najpóźniej 2 czerwca 2027 r. Pamiętajmy, że wszczęcie egzekucji także przerywa bieg terminu przedawnienia.

Na zakończenie odpowiedzmy na pytanie, co jednak jeśli nasz dłużnik, mimo przedawnienia długu, nam zapłaci? Czy musimy mu zwrócić otrzymane od niego pieniądze? Nie. Uchylenie się przez dłużnika od zapłaty przedawnionego długu jest jego prawem, ale nie obowiązkiem. W związku z tym zapłacony przedawniony dług (czy to w wyniku gapiostwa dłużnika, czy też z ustaleń z wierzycielem) nie będzie uznany za świadczenie nienależne, które należałoby zwrócić dłużnikowi.

Pamiętajmy, że każdy przypadek jest inny i dobrze jest przed podjęciem decyzji co do działań windykacyjnych skonsultować się z adwokatem lub radcą prawnym, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek. Dużo prościej jest przeciwdziałać ewentualnym problemom prawnym, zanim powstaną, niż szukać rozwiązania, gdy już się pojawiły. Bywa, że w tej drugiej sytuacji bardziej pomocny będzie nie adwokat tylko cudotwórca.

Piotr Skorupski - adwokat: piotr.skorupski@kwps.pl

Zdjęcie przedstawia logo kancelarii prawnej Wąsik&Skorupski. Logo składa się z dziewięciu rąbów. Cztery rąby z lewej strony sa koloru szarego, a cztery rąby z prawej stronie sa w kolorze granatowym.Napis Wąsik&Skorupski jest koloru granatowego



0 osób lubi ten post




Dodaj komentarz